GPS navigacija podrazumeva prikaz tačne lokacije na kojoj se trenutno nalazite uz mogućnost navodjenja do željenog mesta uz pomoć signala sa GPS satelita. Uz pomoć mapa koje se instaliraju na uredjaj imate mogućnost prikaza trenutne lokacije na mapi i mogućnost zadavanja lokacije do koje želite da Vas uredjaj odvede (AutoRute) sa glasovnim navodjenjem na više jezika uključujući i na SRPSKOM po sistemu "skreni levo - skreni desno"!!! Za sada su u ponudi detaljne mape kompletne Srbije, Evorpe, Amerike, Kanade i Australije sa svim gradovima, selima i imenima ulica u njima. Sve mape koje imamo u ponudi su testirane kod nas i u Evropi i rade bez greške sa preciznosti od 1m! Pored mapa u ponudi imamo i GPS Bluetooth prijemnike koji služe za prijem signala sa GPS satelita i slanje u uredjaj preko Bleutooth-a koji uz pomoć mape funkcioniše kao najmoćniji navigacijoni sistem.

Šta je GPS?

Tri segmenta GPS-a

NAVSTAR (kratica za Navigation Satellite Timing and Ranging, službeno ime Ministarstva odbrane SAD-a za GPS) sastoji se od svemirskog segmenta (sateliti), kontrolnog segmenta (zemaljske stanice) i korisničkog segmenta (korisnici i njihovi GPS-prijemnici).

Sad ćemo ta tri dela sistava detaljnije razmotriti. Kasnije ćemo bliže pogledati kako radi GPS.

Svemirski segment

Svemirski segment, koji se sastoji od barem 24 satelita (21 aktivan i 3 koji služe za rezervu), je srce sistema. Sateliti su u tzv. "visokoj orbiti" na oko 20.000 kilometara iznad Zemljine površine. Rad na takvoj visini omogućuje da signali prekriju veće područje. Sateliti su tako složeni u orbite da GPS-prijemnik na Zemlji može uvek primati signale sa barem četiri od njih. Trenutno ih je aktivno 30.

Sateliti putuju brzinom od 11.000 kilometara na sat, što znači da obiđu Zemlju svakih 12 sati. Napajaju se solarnom energijom i napravljeni su da traju oko 10 godina. Ako solarna energija zakaže (pomračenja itd.), postoje rezervne baterije koje ih održavaju u pogonu. Takođe imaju mali raketni pogon koji ih održava na pravoj putanji.

Prvi GPS-sateliti su lansirani u svemir 1978. Puni raspored svih 24 satelita postignut je 1994. Novac iz proračuna Ministarstva odbrane SAD-a neprekidno služi za kupovinu novih satelita i njihovo lansiranje u orbitu tako da se sistem održi u pogonu u godinama koje dolaze.

Svaki satelit emituje radio signale male snage na nekoliko frekvencija (označene su s L1, L2 itd.). Civilni GPS-prijemnici "slušaju" na frekvenciji L1 od 1575,42 MHz UHF-talasa. Signal putuje kao zrak svetlosti, što znači da prolazi kroz oblake, staklo i plastiku, ali ne prolazi kroz mnoge čvrste objekte kao što su zgrade i planine.

Da biste shvatili gde je na radio području frekvencija L1, vaša najdraža FM radio stanica emituje na frekvenciji između 88 i 108 MHz. Satelitski signali odašiljaju se vrlo malom snagom, od 20-50 W. Lokalna FM radio stanica emituje snagom od oko 100.000 W. Zamislite pokušaj slušanja 50 W radio stanice koja emituje sa udaljenosti od 20.000 kilometara! Zato je važno da pri upotrebi GPS-a postoji jasan pogled na nebo.

L1 sadrži dva "pseudoslučajna" signala, zaštićeni P-kod i C/A-kod. Svaki satelit emituje jedinstveni kod omogućujući GPS-prijemniku da identifikuje signale. Glavna svrha tih kodiranih signala je da omogući računanje vremena putovanja signala od satelita do GPS-prijemnika na Zemlji. To se vreme takođe naziva vremenom dolaska. Vreme pomnoženo brzinom svetlosti daje udaljenost od satelita do GPS-prijemnika. Navigacijska poruka (informacija koju satelit šalje prijemniku) sadrži orbitalnu i vremensku informaciju satelita, generalnu sistemsku statusnu poruku i ionosfersku korekciju. Satelitski signali su vremenski upravljani preciznim atomskim satovima.

Kontrolni segment

Kontrolni segment radi što mu ime kaže - "kontroliše" GPS-satelite, odnosno upravlja njima prateći ih i dajući im ispravljene orbitalne i vremenske informacije. Postoji pet kontrolnih stanica širom sveta - 4 bez ljudi, koje služe za nadgledanje i jedna glavna kontrolna stanica. Četiri prijemne stanice bez ljudi neprekidno primaju podatke od satelita i šalju ih glavnoj kontrolnoj stanici. Glavna kontrolna stanica "ispravlja" satelitske podatke i šalje ih nazad GPS-satelitima.

Korisnički segment

Korisnički segment se sastoji se od svih koji upotrebljavaju GPS i njihovih prijemnika. To znači, da se korisnički segment sastoji od pomoraca, pilota, planinara, lovaca, vojnika i bilo koga drugog ko želi znati gde se nalazi, gde je bio ili kuda ide, a upotrebljava GPS-prijemnik.

Princip rada GPS-a

GPS-prijemnik treba znati dve stvari ako namerava raditi svoj posao. Mora znati GDE su sateliti (njihov položaj) i KOLIKO su DALEKO (udaljenost).

Pogledajmo najpre kako GPS-prijemnik zna gde su u prostoru smešteni sateliti. GPS-prijemnik od satelita prikuplja dve vrste kodiranih informacija. Jedan tip informacija, podaci iz almanaha, sadrže približni položaj satelita. Ti se podaci kontinuirano prenose i čuvaju u memoriju GPS-prijemnika tako da on zna orbite satelita i gde bi koji satelit trebao biti. Kako se sateliti kreću uokolo, podaci iz almanaha se periodično ažuriraju novim informacijama.

Svaki satelit može putovati malo izvan orbite, pa zemaljska stanica za praćenje prati orbite satelita, njihovu visinu, položaj i brzinu. Zemaljska stanica za praćenje šalje orbitalne informacije glavnoj kontrolnoj stanici, koja šalje satelitima ispravljene podatke. Ti ispravljeni i egzaktni podaci o položajima nazivaju se "efemeride", vrede do šest sati i šalju se GPS-prijemnicima u obliku kodiranih informacija.

Bitno je vreme

Kad GPS-prijemnik zna precizan položaj satelita u prostoru, još treba znati koliko su oni daleko kako bi mogao odrediti svoj položaj na Zemlji. Postoji jednostavna formula koja kaže prijemniku koliko je pojedini satelit daleko: Udaljenost od satelita jednaka je brzini emitovanog signala pomnoženoj s vremenom koje treba da signal dođe do prijemnika (brzina x vreme putovanja = udaljenost).

Setite se kako se može saznati koliko je daleko od vas oluja s grmljavinom. Kada ste videli munju, brojite sekunde dok ne čujete grmljavinu. Što ste duže brojali, to je dalje bila oluja. GPS radi na istom principu, zvanom "vreme dolaska".

Koristeći osnovnu formulu za određivanje udaljenosti, prijemnik već zna brzinu. To je brzina radio talasa - oko 300.000 kilometara u sekundi (brzina svetlosti), sa malim kašnjenjem zbog prolaska signala kroz Zemljinu atmosferu.

Sada GPS-prijemnik treba odrediti vremenski deo formule. Odgovor leži u kodiranom signalu koji satelit odašilja. Emitovani kod naziva se "pseudoslučajni kod" jer liči signalu šuma. Satelit generiše pseudoslučajni kod, a GPS-prijemnik generiše isti kod i nastoji ga prilagoditi kodu satelita. Prijemnik tada uspoređuje dva koda da bi odredio koliko treba zakasniti (ili pomaknuti) svoj kod kako bi odgovarao kodu satelita. To vreme kašnjenja (pomaka) množi se s brzinom svetlosti da bi se dobila udaljenost.

Sat vašeg GPS-prijemnika ne meri vreme tako precizno kao satovi satelita. Stavljanje atomskog sata u vaš prijemnik učinilo bi ga mnogo većim i skupljim! Zato svako određivanje udaljenosti treba još ispraviti za iznos greške sata GPS-prijemnika. To je razlog što se određivanjem udaljenosti zapravo dobije "pseudoudaljenost". Da bi se odredio položaj na temelju pseudoudaljenosti, treba pratiti najmanje četiri satelita i uz pomoć računanja ukloniti grešku sata GPS-prijemnika.

Sfera, kružnica, tačka

Sad kad imamo oboje, položaje satelita i udaljenosti, prijemnik može odrediti svoj položaj. Pretpostavimo da smo 19.000 kilometara udaljeni od nekog satelita. Naš položaj biće negde na zamišljenoj sferi (lopti) kojoj je satelit u središtu i polumeri 19.000 kilometara.

Pretpostavimo nadalje da smo 20.000 kilometara od drugog satelita. Druga sfera seče prvu u zajedničkoj kružnici.

Ako dodamo treći satelit, na udaljenosti 21.000 kilometara, imaćemo dve zajedničke tačke u kojima se seku sve tri sfere.

Iako su moguća dva položaja, oni se znatno razlikuju po koordinatama. Za odluku o tome koja od dvaju zajedničkih tačaka daje stvarni položaj, trebaće uneti približnu visinu u GPS-prijemnik.To će omogućiti prijemniku da izračuna dvodimenzionalni položaj (geografsku širinu i dužinu). Nadalje, uz pomoć četvrtog satelita, prijemnik može odrediti i trodimenzionalni položaj (geografsku širinu, dužinu i visinu). Pretpostavimo da je udaljenost od četvrtog satelita 18.000 kilometara. Sad imamo situaciju da četvrta sfera seče prve tri u jednoj zajedničkoj tački.

Podaci iz almanaha

Podaci o položaju satelita u bilo kojem trenutku nazivaju se podacima almanaha. Ponekad, kad GPS-prijemnik nije duže vreme uključen, podaci almanaha su zastareli ili "hladni".

Kad je GPS-prijemnik "hladan", trebaće mu malo duže vreme da pronađe satelite. Prijemnik se smatra "toplim" kad su podaci sakupljani u poslednjih četiri do šest sati. Kada izabirate koji ćete GPS-prijemnik kupiti, dobro je pogledati specifikaciju vremena "hladnog" i "toplog" traženja satelita. Ako vam je važno vreme koje treba GPS-prijemniku da uhvati signale dovoljnog broja satelita i izračuna položaj, svakako proverite vreme traženja.

Jednom kad je GPS-prijemnik pronašao dovoljno satelita da može izračunati položaj, spremni ste početi navigaciju! Većina prijemnika može prikazati položaj u obliku karte što značajno može pomoći u snalaženju u prostoru i u navigaciji.

Tehnologija GPS-prijemnika

Većina modernih GPS-prijemnika je paralelnog višekanalnog dizajna. Stariji jednokanalni prijemnici bili su popularni, ali u najtežim uslovima (kao što je npr. gusta šuma) nisu stalno mogli primati signal. Paralelni višekanalni prijemnici imaju obično između 5 i 12 prijemnih krugova, svaki pridružen jednom satelitskom signalu, tako da se može održavati dobru vezu sa svakim satelitom. Višekanalni prijemnici se brzo povezuju sa satelitima kad se prvi put uključe i njihove su mogućnosti velike pri primanju signala čak i u teškim uslovima, kao što je gusto lišće ili gradski uslovi sa visokim zgradama.

Izvori grešaka

Civilni GPS-prijemnici sadrže greške pri određivanju položaja koje su prvenstveno rezultat akumuliranja greška iz sledećih izvora:

Ionosfersko i troposfersko kašnjenje - Satelitski signal usporava kad prolazi kroz atmosferu. Sistem koristi ugrađeni "model" koji računa prosečno, ali ne tačno vreme kašnjenja.

Višestruki put signala - To se događa kad se GPS-signal reflektuje od objekata, kao što su zgrade ili površine velikih stena pre nego što stigne do prijemnika. To povećava vreme putovanja signala tako uzrokujući grešku.

Greške sata prijemnika - Kako nije praktično imati atomski sat u GPS-prijemniku, ugrađeni sat može imati male greške u vremenu.

Orbitalne greške - Takođe poznate kao "greške efemerida", netačnosti su u izveštaju o položaju satelita.

Broj vidljivih satelita - Što više satelita prijemnik može "videti", to je bolja tačnost. Zgrade, konfiguracija terena, elektronska interferencija ili npr. gusto lišće mogu blokirati prijem signala, uzrokujući pogreške u položaju, ili pak sasvim onemogućiti određivanje položaja. Što je bolja vidljivost, to je bolji prijem. GPS-prijemnici neće primati signal unutar zgrada (obično), ispod vode ili zemlje.

Geometrija satelita/zasenjivanje - To se odnosi na relativan položaj satelita u nekom trenutku. Idealna geometrija satelita postoji kad su sateliti smešteni pod velikim uglom relativno jedan u odnosu na drugi. Nepovoljna geometrija nastaje kad su sateliti smešteni na pravcu ili su tesno grupisani.

Namerna degradacija satelitskog signala - Namerna degradacija signala od strane vojske SAD-a poznata je kao "selektivna raspoloživost" (Selective Availability - SA) i namera joj je sprečiti vojne protivnike u upotrebi visokotačnih GPS-signala. SA je odgovorna za većinu pogrešaka u određivanju položaja. SA je ugašena 2. maja 2000., i nije više aktivna.

Međutim, tačnost se može poboljšati kombinovanjem GPS-prijemnika s diferencijalnim GPS (ili DGPS) prijemnikom, sa kojim se mogu redukovati neke od gore navedenih pogrešaka.

Princip rada DPGS-a

Diferencijalni GPS radi tako da se GPS-prijemnik (naziva se referentnom stanicom) stavi na poznati položaj. Budući da referentna stanica zna svoj tačni položaj, može odrediti pogreške u satelitskim signalima. Ona to radi merenjem udaljenosti do svakog satelita koristeći dolazne signale i uspoređujući te merene udaljenosti sa udaljenostima izračunantim iz poznatih položaja. Razlika između merene i izračunate udaljenosti za svaki vidljivi satelit postaje "diferencijalna korekcija". Diferencijalna korekcija za svaki praćeni satelit se oblikuje u odgovarjuću korektivnu poruku i šalje DGPS-prijemnicima. Te se diferencijalne korekcije primenjuju u računanjima GPS-prijemnika, uklanjajući mnoge od uobičajenih pogrešaka i povećavajući tačnost. Nivo postignute tačnosti zavisi o GPS-prijemniku i sličnosti njegove "okoline" onoj referentne stanice, posebno o njegovoj blizini toj stanici. Prijemnik referentne stanice određuje komponente pogreške i daje korekcije GPS-prijemniku u stvarnom vremenu. Korekcije se mogu prenositi preko radio uređaja, preko satelita, ili na neki drugi način.

WAAS, EGNOS i MSAS (ili jednostavnije SBAS)

SBAS (Satellite Based Augmentation System) je naziv za sisteme koji  pomoću satelita odašiljaju korekcijske podatke i podatke o integritetu satelitskih sistema GPS i GLONASS (ruska vojna mreža satelita iste namene kao i GPS). Svrha im je povećati tačnost i pouzdanost određivanja položaja.

WAAS (Wide Area Augmentation System) je SBAS razvijen za područje Severne Amerike i već je neko vreme u upotrebi. Sastoji se od mreže od 25 stanica na Zemlji i dva geostacionarna satelita koji pokrivaju područje celog SAD-a i dio Kanade i Meksika. Postavila ih je Federalna vazduhoplovna uprava SAD-a (Federal Aviation Administration) i Ministarsvo saobraćaja (Department of Transportation) s namerom da se GPS upotrebi prilikom preciznog navođenja aviona. Iako WAAS još nije službeno prihvaćen u vazduhoplovstvu on je dostupan za civilnu upotrebu (njegova upotreba svrhovita je na području za koje je i predviđen, tj. Severnu Ameriku). Tipična točnost određivanja položaja upotrebom WAAS-a iznosi manje od 3 metra.

EGNOS (European Geostationary Navigation Overlay Service) je SBAS koji se razvija za područje Europe. Sastojaće se od 34 zemaljske stanice i 3 geostacionarna satelita. Razvija ga Evropska svemirska agencija (European Space Agency), Evropska komisija i EUROCONTROL (Evropska organizacija za sigurnost vazdušne navigacije). U ovom trenutku odašilja se testni signal za koji nema garancije da povećava tačnost. Potpuno uvođenje EGNOS-a planirano je za april 2004. godine. EGNOS će omogućavati povećanje tačnosti i za GPS i za GLONASS Iako je predviđena tačnost određivanja položaja EGNOS-om bila oko 5 metara, testovi pokazuju da se ona kreće ispod 2 metra.

MSAS (Multifunctional Transport Satellite Space-Based Augmentation System) je SBAS koji se razvija za područje Japana. Njegova upotreba planira se za 2005. godinu. (http://www.teamgps.com/waas.asp)

Kartografija: gde se nalazimo?

Jeste li ikad gledali kartu i poželeli da na njoj možete tačno pokazati svoj položaj? Jeste li ikada našli odlično mesto za lov ili ribolov i želeli se na njega jednostavno vratiti? GPS-prijemnik može biti baš ono što trebate da biste znali gde ste i gde idete. Postoje GPS-prijemnici sa različitim kartama. Modeli variraju od modela bez ikakve karte, s jednostavnom kartom pa do vrlo detaljne karte.

Prijemnici bez karte

GPS-prijemnici bez karata imaju ekran za crtanje koji može pokazati pogled odozgo (tlocrt) vašeg položaja i ostale tačke puta (waypoints), rute ili prethodno sačuvane trase. Ekran za crtanje pomoći će u određivanju položaja u odnosu na te tačke. Većina GPS-prijemnika ima mogućnost pokazivanja tih osnovnih informacija. Neki modeli imaju dodatnu bazu podataka koja pokazuje položaje gradova.

Prijemnici sa jednostavnom kartom

GPS-prijemnik sa jednostavnom kartom obično će pokazivati granice, važnije puteve, prolaze kroz veća naselja, jezera, reke, železničke pruge, obalu, gradove, smeštaj aerodroma i informacije o izlazima iz sistema autoputeva.

Prijemnici s kartama

Pri upotrebi GPS-prijemnika sa mogućnosti čuvanja detaljne karte sa CD-ROM-a, informacije na ekranu stvarno su bitno bolje. Podaci karte mogu sadržavati poslovne i stambene zgrade, restorane, banke, benzinske pumpe, turističke znamenitosti, navigacijske podatke za marine, pristupe za čamce, topografske detalje i puno, puno više. Zamislite da možete pogledati svaku adresu koja je sadržana u ogromnoj bazi podataka ili dovesti se do nje upotrebom elektronske karte koja pokazuje detalje na razini ulice! Podaci karte mogu se ugraditi u prijamnik bilo upotrebom kartice s podacima ili učitavanjem ravno sa CD-a u GPS-prijemnik. Neki prijemnici mogu imati podatke napunjene ravno u internu memoriju bez potrebe za karticom sa podacima.

Navigacija: gde idem?

Tačke na putu

Glavna svrha navigacije je da omogući kretanje od tačke A do tačke B na najjednostavniji mogući način. GPS-prijemnici mogu sačuvati više stotina tačaka, ili položaja koji se nazivaju tačkama na putu ili kraće "putnim tačkama" (waypoints). Kuća, pristanište, vazdušna luka, parkirani auto, značajna ribolovna ili lovna tačka ili neka poznata kulturno-istorijska mesta koja biste želeli ponovo posetiti, neki su od primera položaja koji se mogu sačuvati i kasnije pronaći. Što se može preduzeti ako niste nikada bili na nekoj tački, ali znate njene koordinate ili njen položaj na karti? U memoriji GPS-prijemnika mogu se kreirati tačke koje prikazuju mesta na kojima nikada niste bili. Nakon toga GPS-prijemnik može biti uređaj koji korisnika vodi do tih tačaka.

Vođenje do nekog mesta

Vođenje do nekog mesta znači mogućnost jednostavnog izbora odredišne tačke i naredbe GPS-prijemniku da "ide do nje". Prijemnik će crtati crtu do te tačke i voditi prema tački pokazujući smer strelicom koja izgledom podseća na kompas, željenom linijom smera, ili 3D prikazom "autoputa". Kad idete do traženog mesta, GPS-prijemnik može beležiti vaš položaj i smer kretanja, brzinu kretanja, udaljenosti do odredišta, i vreme koje ćete trebati do cilja! Ali šta ako je između vas i vašeg cilja planina, ostrvo ili kanjon i ne možete ići ravnom linijom do vaše točke? Tada se može narediti prijemniku da ide nizom putnih tačaka određenim redom, a to se naziva "rutom".

Rute

Sećate li se crteža koji se dobijaju spajanjem tačaka? Nacrtali ste crtu od tačke 1 do tačke 2, pa do tačke 3 i tako dalje. Zamislite da su putne tačke kojima želite ići te tačke. Ruta je crta koja spaja te tačke. Obzirom na to da ste stavili vlastite brojeve na tačke, zapravo kažete "Želim ići odavde dovde, pa dovde i tako dalje, tim redosledom!" Sa svim GPS-prijemnicima možete takođe videti gde ste bili, i to prikazano u obliku dnevnika trase (track log).

Dnevnik trase

Kako putujete, GPS-prijemnik će automatski beležiti putovanje u dnevnik trase (track log). Dnevnik trase može se zamisliti kao put kojim ste prošli označen mrvicama hleba. Ako skrećete i zaobilazite na putu kroz šumu ili kroz skupinu ostrva, svako kretanje se čuva u memoriju GPS-prijemnika. Želite li putovati nazad istim putem kojim ste došli, možete aktivirati odgovarajuću naredbu. Kad se aktivira, prijemnik će pratiti dnevnik trase i automatski kreirati obrnutu rutu uzduž istoga puta, vodeći vas nazad odakle ste krenuli. Takođe, te se informacije mogu sačuvati i po potrebi ponovo koristiti.

Geografski i magnetni sever

Razmišljajući o smeru, trebaće odrediti želi li se koristiti geografski ili magnetni sever. Geografski sever je smer severnog geografskog pola, dok je magnetni sever smer severnog magnetnog pola. Taj se pol nalazi u severnoj Kanadi. Ako koristite GPS-prijemnik zajedno sa standardnim kompasom, podesićete GPS-prijemnik na magnetni sever. Razlika između geografskog i magnetnog severa poznata je kao "magnetna varijacija" (ili magnetna deklinacija) i ona zavisi od mesta . GPS-prijemnici obično imaju ugrađeni model magnetne varijacije Zemlje i mogu automatski postaviti varijaciju za položaj bilo gde na Zemlji. Može se takođe izabrati ručno postavljanje varijacije upotrebom korisničkog definisanja smera severa.

Koordinate i koordinatni sistemi

Trenutni položaj može se videti u GPS-u u obliku koordinata. Kako različite geografske i pomorske karte koriste različite koordinatne sisteme za određivanje položaja, GPS-prijemnici omogućuju odabir koordinatnog sistema za određenu namenu. Najčešće koordinate su geografska širina i geografska dužina. Taj način zapisa koordinata ugrađen je u sve GPS-prijemnike. Na većini modela, može se izabrati zapis koordinata u nekom drugom koordinatnom sistemu. UTM/UPS (Univerzalna poprečna Mercatorova/Univerzalna polarna stereografska) kartografska je projekcija koja je u čestoj upotrebi. MGRS (Vojni referentni sistem u obliku pravougaone mreže - Military Grid Referece System), proizlazi iz UTM-a i upotrebljava se uglavnom na vojnim kartama u SAD-u. U Srbiji je na postojećim kartama najzastupljenija Gauß-Krügerova projekcija (u engleskom govornom području naziva se i Transverse Mercator). Potrebno je za pojedinu kartu poznavati i koji su parametri Gauß-Krügerove projekcije upotrebljeni. Većina GPS-prijemnika, ako već nema ugrađene projekcije za Srbiju, omogućuje da ih korisnik (za iskusnije) definiše.

Datumi karata

Mnoge karte koje su danas u upotrebi, izrađene su pre nekoliko decenija. Vremenom, tehnologija je omogućila poboljšanje veštine merenja i izradu tačnijih karata. Prema tome, potrebno je adaptirati GPS-prijemnik za upotrebu i s takvim starijim kartama. Većina GPS-prijemnika sadrži više od 100 različitih datuma karata, koji omogućuju da obavite transformaciju na podešavanja koja odgovaraju vašoj karti. Upotreba datuma karte koji ne odgovara karti koju upotrebljavate može rezultovati značajnim razlikama u informacijama o položaju. Većina dobrih navigacionih karata ima naveden datum, obično negde sitnim slovima sa strane ili u legendi. Najčešćeći datumi karata SAD-a su World Geodetic System 1984 (WGS 84), North American Datum 1983 (NAD 83), i North American Datum 1927 (NAD 27). Postojeće karte u Srbiji najčešće su izrađene u datumu koji se često naziva Hermannskogel. Neki prijemnici imaju već ugrađen taj datum za Srbiju, a većina ih omogućuje da ga korisnik (za iskusnije) definiše. Kad pregledavate popis datuma ugrađenih u GPS-prijemnik, svakako se setite da su to sve matematički modeli oblika Zemlje upotrebljeni za određivanje položaja, a ne same karte ugrađene u prijemnik.

Dopunska navigaciona oprema

Iako GPS-tehnologija postaje svakim danom sve bolja i dalje je dobro imati rezervnu opremu za navigaciju. Posedovanje papirnate karte, jednostavnog kompasa i poznavanje ručne navigacije dobra je i sigurana praksa razboritog navigatora! Zapamtite, GPS je dopuna u navigaciji i ne treba biti jedini navigacioni alat koji se koristi.

Odluke pri nabavci GPS Uređaja

Odluka o tome koji GPS-prijemnik i pribor nabaviti može biti vrlo teška, pogotovo uz velik izbor koji je danas na tržištu. Razmislite o tome zašto zapravo trebate prijemnik : za plovidbu, letenje, vožnju, lov, ribolov, vožnju biciklom, planinarenje itd. Budući da svi GPS-prijemnici mogu prikazati položaj i osnovne navigacijske podatke, neki ne preskupi prijemnik može za početak biti dobar put za ulaz u svet GPS-navigacije. GPS-prijemnici obično imaju i pozadinsko svetlo koje omogućuje upotrebu GPS-a i danju i noću. Izbor prijemnika sa više mogućnosti, kao što su detaljne karte, može osigurati sasvim novi nivo svesti o položaju i mogućnosti navigacije.

Razmislite o sledećim karakteristikama kada odabirate GPS-prijemnik:

Vek baterije - Ako ćete koristiti prijemnik daleko od izvora napajanja, razmotrite težinu dodatnih baterija koje ćete poneti. Prijemnicima sa ekranom u boji baterije će kraće trajati u poređenju sa prijemnicima sa sivim ekranom, i zahtevaće češću zamenu.

Veličina i težina - Postoje GPS-prijemnici različitih veličina i oblika: mali, lagani za nošenje u ruci, sa velikim ekranom i modeli za montažu u avionima.

Konfiguracija antene - Nameravate li koristiti prijemnik uglavnom na otvorenom ili u autu? Postoje modeli s ugrađenom antenom i mogućnošću pričvršćivanja vanjske antene.

Mogućnost DGPS-a - Trebate li najbolju moguću tačnost? Ako je tako, kombinovanjem diferencijalnog GPS (DGPS) prijemnika sa GPS-prijemnikom dobiće se najbolja moguća tačnost. Neki GPS-prijemnici mogu poslužiti i za DGPS.

Cena - Treba imati na umu da će svi GPS-prijemnici omogućiti označavanje putnih tačaka i pomoći pri navigaciji do neke tačke. Ostalo je na vama da odlučite koje mogućnosti odgovaraju vašim potrebama. Čitav raspon od osnovnog GPS-a do najbolje kartografske jedinice, možete naći u Xdrive asortimanu.

Izbor pribora - dodatne opreme

Svi GPS-prijemnici imaju ono osnovno što je potrebno za početak. Pribor se može popuniti prema potrebama kod svakog lokalnog prodavca ili pogledati i naručiti putem interneta. Navedimo ponešto od dodatne opreme:

Posebna antena - Hoće li ugrađena antena biti zaklonjena, u kabini broda, u kokpitu kamiona ili pod krovom automobila? Posebna antena će u takvim slučajevima omogućiti upotrebu GPS-a.

Vanjski izvor napajanja - Uvek je lepo uštedeti na baterijama upotrebom adaptera na upaljač cigareta ili odgovarajućim akumulatorskim izvorom napajanja.

Stalak - Kad trebate slobodne ruke, može biti koristan stalak za GPS-prijemnik. Mnogi prijemnici dolaze sa stalkom, ali i različiti dodatni se mogu nabaviti.

Softver - Ako je potrebno sačuvati važne putne tačke ili plan putovanja, dobro je došao odgovarajući softver. Takav softver može omogućavati gledanje karte u boji na ličnom računaru, uz funkcije zumiranja i pomeranja. Nadalje, softver bi trebao omogućiti obradu puta i putnih tačaka, kreiranje putnih tačaka, ruta i staza i prenos tih podataka između računara i GPS-prijemnika. To je izvrsno za planiranje pustolovine u prirodi, poslovnoga puta, odmora ili rekreacije.

Za takve prijemnike koje omogućuju prenos karata, korisnici mogu nabaviti karte iz područja njihovih interesa i preneti ih u svoj GPS-prijemnik. U tu svrhu potrebno je spojiti GPS-prijemnik sa računarom uz pomoć odgovarajućeg kabela. Nakon odabira područja na karti na ekranu računara, klikom miša informacije se kopiraju u GPS-prijemnik.

Internet

Tu su i usluge kao što su odgovori na često postavljena pitanja (FAQ - Frequently Asked Questions), besplatan pristup priručnicima, softveru itd.

 

Podeli sa drugima:

Vaš Xdrive